Топ-100
Back

ⓘ پنجابی لوک گیت, کتاب. لوک گیت دی یاترا منکھ دیاں مول -پرورتیاں دی ہی وکاس -گاتھا ہے۔ کسے وی جاتی دے مول -وچار اوہدیاں پراتن پدھراں اتے انیک سہنسرابدیاں تے شتابد ..



                                               

لوک پرمپرا اتے ساہت (کتاب)

لوک پرمپرا اتے ساہت،ونجارا بیدی اتے جتندر بیدی دی اڈیٹ کیتی کتاب ہے۔ونجارا بیدی پنجابی لوک دھارا وچّ اک وڈی شخصیت ہے۔اس لئی ایہہ کتاب پنجابی سبھیاچار تے لوک-دھارا دے میدان وچّ اہم کتاب ہے۔

                                               

ڈاکٹر ناہر سنگھ

اوہناں نوں پنجابی لوکدھارا مطالعہ اتے تنقید وچ پائے یوگدان لئی ہیٹھ لکھے انعام حاصل ہو چکے ہن - ایم۔ ایس۔ رندھاوا اوارڈ 1991 پنجاب آرٹ کونسل 1997 بولی ڈیپارٹمنٹ پنجاب ولوں تیجا سنگھ اوارڈ 2002 ایم۔ ایس۔ رندھاوا اوارڈ 2003 پنجابی ستھّ لامبڑا ولوں ایم۔ ایسّ۔ رندھاوا اوارڈ 2007 پنجابی ساہت اکاڈمی، لدھیانہ ولوں کرتار سنگھ دھالیوال انعام 2007 ڈاکٹر۔ روندر سنگھ روی یادگاری ایوارڈ 2018

                                               

ماں سہاگن شگن کرے

ماں سہاگن شگن کرے ڈاکٹر:ناہر سنگھ دی لوکدھارا نال متعلق کتاب اے۔ اس دیاں پہلیاں چھ جلداں چھپ چکیاں ہن۔ ماں سہاگن شگن کرے اس لڑی تحت تیار کیتی گئی ستویں جلد اے۔ اس جلد وچ ویاہ دیاں ریتاں-رسماں اتے لوکگیتاں نوں شامل کرن دے نال ایہناں پتی مولک کھوج وی پسعنصر کیتی گئی اے۔لکھاری نے اناں دا مطالعہ جدید چہن سائنس دیاں نوینتم لبھتاں مطابق کیتا اے۔ایہہ ریتاں-رسماں اتے لوک گیت قرون وسطی پرمپراواں نال جڑے پنجابی سبھیاچار دی مول پچھان راے ہن۔ڈاکٹر: ناہر سنگھ نے پوری سہردتا اتے لگن نال ایہناں ریتاں-رسماں اتے لوکگیتاں بارے پمانک لوکدھارا نال متعلق سامان نوں اپنے کھیتری کھوج کم ولوں پتھم سروتاں توں اکتر ...

                                               

لوک آکھدے ہن

لوک آکھدے ہن کتاب دی کردار وچ "پرو.پریتم سنگھ" جی اپنے اک دوست دی گلّ کردے ہن،جس نوں "لوک" شبد توں چڑ ہے،تے اوہ میز اتے پئی ونجارا بیدی دی کت دیکھ کے بھکھّ کے بولیا،"لوک سواہ آکھدے ہن،لوک جھکھّ ماردے نے۔ کدے سوچیا ہے،کہ دنیاں وچ کنی عرباں کھرباں لوک رہندے ہن،تے اوہ بےمطلب دا بولی جادے ہن،کم دی گلّ کوئی نہیں کردا۔پر میرا جوشیلا دوست ایہہ بھلّ گیا ہے کہ جدوں ایہہ ارباں کھرباں لوک بول دے ہن،تاں لوک ساہت دا جنم ہندا ہے۔"لوک آکھدے ہن"کتاب وچ اجیہے ہی لوک ویکتیاں دے نتارے سچ تے سچ-انش نوں پیش کرن دا یتن کیتا گیا ہے۔بیدی جی نے اکھانا نوں کتاباں وچوں لبھن دی تھاں لوکاں دے بلھا اتوں بوچیاں ہے۔

                                               

پنجابی ویاہ

انسانی زندگی وچ ویاہ دا اہم ستھان اے۔ مول روپ وچ ویاہ دے دو ادیش ہن اک تاں ایہہ جنسی سمضموناں نوں وسّ کرن دا انسانی سماج ولوں اپنایا اک ستھان اے اتے دوجا ایہہ اولاد دے سماجی سمضموناں اتے ذمہ واری نوں نردھارت کرن دی پرشٹھ زمین وی پیش کردا اے۔ انسانی زندگی دے تن پرمکھ پڑاواں جم، ویاہ اتے موت وچوں ویاہ سبھ توں مہتومکمل پڑائ اے۔1 چھہارا لگنا اس رسم مطابق لڑکی دا پیؤ لڑکے دے ہتھ اتے شگن دھردا اے۔ اج دے پونجیوادی یگ وچ ایہہ پنج سو، ہزار جاں اس توں ودھ وی ہو سکدا اے۔ سکا سیوا اسدی جھولی وچ پا کے چھہارا اسدے منہ لایا جاندا اے۔ اس لئی اس رشم دا ناں چھہارا لگنا منیا جاندا اے۔2

                                               

ابتدائی پنجابی ساہت

ہن تک پنجابی ساہت دی سبھ توں مصدقہ تے پرچلت ویلہ -ونڈ ڈاکٹر۔پرمندر سنگھ، پرو۔ کرپال سنگھ کسیل تے ڈاکٹر۔ گوبند سنگھ لامبا ولوں ‘پنجابی ساہت دی اتپتی تے وکاس’ نام دی کتاب وچ کیتی گئی اے۔ اس کتاب وچ شروع توں 1500ء تک دے ویلے نوں ‘ابتدائی ویلہ’ دا نام دتا گیا اے۔ اس لئی ہن اسیں شروع توں لے کے 1500ء تک پنجابی ساہت وچ پرچلت ساہت دھراواں بارے مختصر جہی جانکاری ایداں اے۔

                                     

ⓘ پنجابی لوک گیت (کتاب)

لوک گیت دی یاترا منکھ دیاں مول -پرورتیاں دی ہی وکاس -گاتھا ہے۔ کسے وی جاتی دے مول -وچار اوہدیاں پراتن پدھراں اتے انیک سہنسرابدیاں تے شتابدیاں لنگھ جان مگروں وی کسے نہ کسے روپ وچ ستھر رہن دی گھالنا کردے جاپدے ہن۔ کوئی نہ کوئی پرپاٹی جاں رہُ-ریت ایہناں وچاراں لئی اوٹ بندی آئی ہے، تے لوک-وارتا دی منہ-وچنی پرمپرا وچ کسے وی جاتی دے چیتنا، اچیتن، اوچیتن سنسکار پرگٹاؤ پراپت کردے رہندے ہن۔ پنجابی لوک گیت سنگریہہ اپنے آپ وچ اک منکھی ساہتک اپرالا ہے۔وشیش کرکے لوک -گیتاں دے سنگریہہ تے ادھٔین بارے بھارت دے -وکھ پردیشا وچ ڈھیر کم ہویا ہے۔ چینی لوک-گیتاں دا اک اتی-پراتن سنگریہہ چین وچ پرچلت ہے،پستک دا ناں دی بک آف سونگس ، اس سنگریہہ دا اک گیت ،جہڑا پریم -اپسیون نال سمبندھت ہے، کسے وی دیش دے اجوکے پریمیاں لئی وی پریرنا -دائک ہے۔"میں کڈھاں تیرے ہاڑے وے چنگوآ!,لوک گیت یاترا دے سلسلے وچ بمبئی دی جہو ساگر تٹ تے اپنے متر بلراج ساہنی نال گزاری اک پنیاں دی رات دے سپن مئی چھن میری کلپنا نوں سدا ٹمبدے رہے ہن ،لوک گیت مہانکال دے نت بدلدے اننت وہاؤ وچ منکھی من دیاں چیتن،اچیتن ،اوچیتن دے روپ -چتر ہن ،منکھ دا انوبھوَ ورتمان دے پرتکھ ہتھاں چوں کھسّ کے وی اتیت دی بکل وچ سرکھات رہندا ہے،تے مڑ اس انوبھوَ نوں انگیکار کردے ہوئے ورتمان دے پڑ گونج اٹھدا ہے،کوئی نہ کوئی لوک گیت، جس دا منہ سدا بھوکھ ولّ ہندا ہے۔

                                     

1. پرویش

پنجاب لوک گیت دی گاؤندی نچدی جھولدی سنسکرتی ہے ۔ ہریانہ تے راجستھان دیاں ریتاں نال گھریا ہویا پنجاب بولدے پنجاب دا کھلا تے پدھرا میدان ہے۔ آریہ نے بھارت وچّ آ کے سبھ تو پہلا پنجاب نوں ہی اپنا گھر بنایا تے اتھے ہی ویداں دی رچنا کیتی۔ سنسکرتی بولی آریہ نے اتھے آ کے ہی گھڑی تے اس ترھا پنجابی تے سنسکرتی دی بڑی سانجھ ہے۔ انا گیتاں دی بھاوَ-بھومی تو ایہو پربھاو پیندا ہے کہ ایہہ سارے بچے جا جوان کویا،کوتریا نے ہی سمے سر رچے۔انا دی بہو گنتی اک مٹیار دیا سدھراں درساؤندی ہے۔ اتری بھارتی رتّ چکر وچو بھارت رتا دا قافلہ سچ مچّ بڑا سہاونا ہے۔ بھارت 6 رتا وچّ ونڈیا گیا ہے۔بسنت،گرمی،سردی،پتجھڑ،ورکھا،پھگن تے چیت وچّ بسنت تے جیٹھ،ہاڑ وچّ گرمی ہندی ہے۔ ساون تے بھادو وچ ورکھا رتّ دا زور ودھدا ہے۔ اسو وچّ پتجھڑ کتک چن چاننی تے مگھر تو لے کے پوہ تکّ مصر رتّ رہندی ہے۔ پیار ویاہ تے وچھوڑا پنجابی دے لوک گیتاں وچّ بہت مہتتا رکھدا ہے۔ اس وچّ پیار ویاہ دے گیت تے وچھوڑے دی تڑپھ نوں پیش کیتا گیا ہے۔

ہار-شنگار، دن دہار دے وچ پتی پیار توں بناں اک ہور آتمک ،رس جہڑا استری نوں سہرے گھر جا کے ملدا ہے۔اوہ اپنے سریر نوں شنگار دی ہے۔تیاں، لوہڑی تے وساکھی تنّ پرسدھ تیوہار ہن۔وساکھی تے لوہڑی اک دن چلدے ہن۔پر تیاں دا دایا بہت لما ہے۔لوہڑی نوَ-جنمے بچیاں دا تیوہار ہے۔پر وساکھی کنک دی فصل کٹن دی خوشی وچّ منیا جاندا ہے،پر اس دا اتہاس نال وی ہے اس دن خالصہ پنتھ دی ساجنا ہوئی سی۔ترنجن دی جھاکی اک سہاونا چتر ہے۔کواریاں، لاڑیاں، سج -ویاہیاں، ادھکھڑا تے بڈھیاں ماواں -دادیاں اپنے چرخے لے کے جڑ بہندیاں ہن۔اوہناں اندر اک دوجی نوں مات پان دی ہوڑ لگی رہندی ہے۔ ترنجن دے گیت تیویں دا جیون -اتہاس ہن۔پیکا گھر تے ،سہرا گھر پنجابی استری دیاں دو جاناں تے دو دل ہن،سہرے گھر تے پیکے گھر واسطے اس دا من دو بھاگاں وچ ونڈیا رہندا ہے۔پریت گاتھا دے وچ مرزا -صاحباں، سسی -پنو،سوہنی -مہوال آدی ایہناں نے لوکاں دے من تے جادو پائے ہن۔ایہناں پریت گاتھا نال سنبندھ لوک گیت ہن۔جو گائے جاندے ہن۔بھین بھرا دا رشتہ پنجاب لوک ساہت دا اک وشیش انگ ہے۔اس دے بھین -بھرا نال سنبندھ پنجابی لوک گیت ہن۔بھین بھرا نوں ویر کہہ کے سددی ہے۔ویر ارتھات بہادر ۔لوک وشواش لوک کتھا تے یگ چتر نال سنبندھ ہن۔جویں تارہ ٹٹن ویلے وال نوں گنڈھ مار لیندے ہن ،تاں جو دل دی مراد پوری ہو جاوے۔لوک ساہت دے جھروکھے وچّ بیٹھ کے جاں اسیں پنجاب دے پراتن اتہاس دا یگ اپنیاں اکھاں ساہمنے لیاؤن دا جتن کردے ہاں ۔

اج دا انسان بھوت -کال ولّ پرط کے ویکھدا ہے،اگلے ہی پل بھوکھ دی نہار اسدے موہرے ہور وی پرتکھ ہو جاندی ہے۔لوک گیت وچ جتھے اسیں پرانے جھروکھیاں توں تکدے ہاں، اتھے نویں جھروکھیاں چوں جھاکن لئی وی سانوں پریرنا ملدی ہے۔اتہاس دی سکھیا ساڈا سبھ توں وڈا ورثہ ہے،پنجابی لوک گیت وچ کلا درشٹی نوں درسایا گایا ہے۔پنجابی لوک گیت وچّ پنجابیاں دے ذاتیاں، گن،اوگن نال سنبندھ لوک گیت ہن۔دو آر دیاں دو پار دیاں وچّ پاکستان پنجاب تے بھارت پنجاب دے لوک گیت دی گلّ کیتی گئی ہے۔ادھرلے پنجاب تے ادھرلے پنجاب دی بولی اک ہے۔گیت سنگریہہ دا اتہاس رچرڈ سی:ٹیپل لوک ساہت دا ودوان تے کلا -رسک سی،جس نے پنجاب دے لوک گیت تے قصے اکتر کرن دا پڑ بنھیا۔سنّ1927 وچ پنڈت سنت رام نے ہندی وچّ "پنجابی دے گیت "نہ پستک پرکاشت کرائی۔سنّ 1936 وچ دیوندر ستیارتھی دی "گدھا "چھپی بھومکا وچ لیکھک نے لکھیا جو تھاں پنجاب وچّ گدھے دی ہے تے اوہی تھاں گجرات وچ گربے دی ہے،پر گجرات وچ گربے اتھوں دے بندے سلاہندے نہیں تھکدے ۔ دیوندر ستیارتھی دی کتاب دیوا بلے ساری رات شائع ہوئی ۔تے پنجابی لوک گیتاں وچّ رہتل وی ساہ لیندی ہے۔

                                     

2. دیوی-دیوتے،گر پیر

کانگڑے دے لوک دیوی دے مندر جاندیاں دیوی دی استت وچّ کشن،اندر،براہما،سیتا رام آدی دی استت وچّ گاؤندے ہن۔

اوہ بھگت نامدیو،فرید،پورن مہا دانی جوگی آدی دے گیت گاؤندے ہن

                                     

3. پرم تتّ دی بھال

پرم تتّ دی بھال وچ رندھاوے نے اہنا گیتاں نوں سنگریہت کیتا ہے۔ جنا راہیں منکھ نوں چنگے کرم کرن لئی پریریا گیا تاں جو اوہ سنسارک موہ مایہ وچّ نہ پھسیا رہا سگو کم کرکے پرماتما دی پراپتی کر لوے۔

                                     

4. دیش پنجاب

اس گیت سنگریہہ وچّ رندھاوے نے دیش پنجاب سرلیکھ ہیٹھ پنجاب نال پیار بھرے گیت لکھے ہن۔ اس نے رکھا،پھلّ،پسو پنچھیا،جانوراں پنجاب دی قدرت اپر گیت لکھے ہن۔

                                     

5. جاتی-سبھاو تے لوک رچیاں

اس سرلیکھ رندھاوے تے ستیارتھی نے وکھ جاتاں جویں براہمن،نائی،راجے،جھیؤر،سنیار آدی بارے گیت وچّ اوہ وکھ جاتاں دیاں کڑیا دیاں بھاوناواں نوں پرگٹ کردے ہن۔

                                     

6. سنیوگ ویوگ

اس وچ سنیوگ ویوگ دے گیت ہن۔ ایہہ ویوگ ماواں دا پتراں نالوں پریمیکاواں دا پریمیاں نالوں ہے اتے ایہناں گیتاں وچ ویوگ دے نال-نال سنیوگ اوستھا وی دکھائی گئی ہے۔

                                     

7. دیور-بھرجائی، نند-بھرجائی، بھین-بھرا

اس وچ دیور-بھرجائی، نند-بھرجائی ،بھین-بھرا نال سنبندھت گیت ہن۔ اس وچ دیور نال بھابی دے پیار بھرے گیت ہن اتے نند کٹاخش نال بھرے اتے بھین دے بھرا پرتی پیار نال بھرے گیت ہن۔

                                     

8. آہر -پاہر

اس لوک گیت راہیں پنجاب دے -وکھ لوکاں دے کماں نوں گیتاں راہیں پیش کیتا گیا ہے۔-وکھ جاتاں دے لوکاں دے کم نوں جویں درزی، جھیؤری، جٹاں عورت کم نوں لوک گیتاں بیان کیتا ہے۔

                                     

9. پریت-گاتھات

اس وچ پنجاب دے پریمی جوڑیاں دے پیار بھاواں نوں گیت راہیں بیان کیتا ہے۔اس وچ ہیر -رانجھا، مرزا -صاحباں، سسی -پنو ،سوہنی -مہوال دیاں کہانیاں نوں بیان کیتا ۔

                                     

10. وین

پنجابی سوانی دکھی دل دیاں اسیہہ سٹاں نوں مرن سمیں وین پا کے دنیاں دی بیسباسی، موت دے الٹ حکم تے مرن والے دیاں صفتاں ملویں ہیک وچ درساندی ہے۔ایہناں لوک گیتاں وچّ بڈھے دی موت سمیں دے پائے جان والے وین نوں گیتاں راہیں بیان کیتا ہے۔جویں

                                     

11. متھہاس -اتہاس

ایہناں لوک گیتاں وچّ اتہاسک -متھہاسک سرلیکھ ہیٹھ بھارت دے مہاں شہیداں دیاں شہیدیاں نوں لوک گیتاں وچ قلم بندھ کیتا ہے۔جویں متھہاسک گھٹناں نونہہ دی بلی،گگا پیر دی شہیدی، اتہاسک گھٹنا گورو گوبند سنگھ دے پتراں دی قربانی، بھگت سنگھ دی شہیدی نوں درجہ کیتا ۔

                                     

12. ستناجا

ایہناں لوک گیتاں وچّ ستناجے دی طرحاں پنجاب دیاں -وکھ ونگیاں نوں لوک گیتاں راہیں پیش کیتا گیا ہے۔اس وچ رشتیاں، پریم، کہانیاں، فصلاں، لوک کھیڈاں، ڈھولے، ماہیاں آدی نوں پیش کیتا ہے۔

                                     

13. لوک -ناچ

اس وچّ پنجاب دے لوک ناچ جھومر ،سمی،بھنگڑا اتے پہاڑی ناچ آدی نوں لوک گیتاں دے روپ وچ پیش کیتا ہے۔خاص کرکے ویاہ سمیں یا جدوں وی گبھروآں دا جی چاہے ،اوہ بھرائی نوں سداؤندے ہن۔

                                     

14. بجھارتاں

پنڈاں وچّ بجھارتاں راہیں بچیاں نوں دنیا نال اک- مک ہو کے رہن دی پریرنا دتی جاندی ہے۔بھارت دی ہر بھاشا وچ بجھارتاں موجود ہن۔مانو -وگیان دی درشٹی توں کسے بجھارت دی مہتتا پرتکھ ہے۔کسے قبیلے دیاں بجھارتاں کیول بالاں دے کھڈونے ہی نہیں ہندیاں ۔ایہناں توں اس ویونت دی سوہی لگدی ہے،جہڑی اک قبیلے نوں ہورناں قبیلیاں توں وکھرا کردی ہے۔

                                     

15. آکھن

ہر بھاشا دے اپنے آکھن ہن،بھاویں کوئی وی آکھن بھیس وٹا کے کئی دیشاں وچ پرچلت ہن۔جدوں حالے لکھن -پڑھن دا رواج چالو نہیں سی ہویا لوک بہت کجھ زبانی یاد رکھدے سی۔آکھنا وی پرمپرا توں سینے -بسینے چلے آؤندے ہن۔پنجاب دے آکھناں وچّ کھیتی باڑی، مینہہ، سورج، ذاتیاں دے گن-اوگن، عادتاں تے سبھاؤ،ڈنگراں دے وروے ملدے ہن۔

انت وچ اس پستک وچ پستک سوچی ہے۔جو کہ پنجابی لوک -گیت پستک نوں بناؤن لئی گئی پستک سوچی ہے۔انت وچ سنکیتک نوں وی درج کیتا ہے۔

مہاں کمبنی
                                               

مہاں کمبنی

مہاں کمبنی پنجابی شاعر درشن بٹر دا شعری مجموعہ اے۔ اس کتاب لئی شاعر نوں 2012 وچ ساہت اکادمی انعام ملیا سی۔ اس کتاب وچ 44 کویتاواں ہن، جس وچ پہلی شاعری اترپتی اے اتے آخری سنواد راگ توں بعد اے۔ اس کتاب دے پنیاں دی گنتی 95 اے۔

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →